URFA’NIN MANALI MANİLERİ

Ö.Faruk Kazancı

Müzik gibi edebiyatın da evrensel olduğu şüphesiz…
Çağlar boyu insanlar, duygu ve düşüncelerini hep bu yolla dile getirmişlerdir.
Ben, özellikle Türk halk edebiyatı ve hatta müziği içerisinde de önemli bir yer tutan manilerden bahsetmek istiyorum.
Tabii ki, Urfa yöremize ait manilerimizden. Burada maninin edebi tanımını, hece ölçülerini veya mani çeşitlerini irdelemek yerine, daha çok maninin kendisinden örnekler vermek istiyorum.
Manilere olan ilgim, yıllar önce edebiyat dersi için, manilerle ilgili hazırladığım bir ödeve dayanmaktadır. Bu ödev konusu maniler beni öylesine etkilemişti ki, o zaman şiir defterimin bir kısmını da, az bilinen veya bazıları hiç duyulmamış bu manilere ayırmıştım.
En başta sevgili annem ve teyzem olmak üzere mahallemizin yaşlıları, manilerin canlı kaynakları olarak derleme çalışmalarımda bana çok büyük katkılar yaptılar, hatta, bana aktardıkları manilerin bazılarının, kendi mahallelerinde yaşanmış hikayelerini de onlardan dinledim.
Bir kısmı şimdi hayatta olmayan bu insanları rahmetle anıyorum.
Sonraki zamanlarda, okul arkadaşımla fırsat buldukça mani atışması yapmaya başladık.
Bu zevkli ve eğlenceli atışmayı öğretmenlerimizden ve arkadaşlarımızdan gelen istekler sonucu, pikniklerde, sıra gecelerimizde vb. ortamlarda defalarca yaptık.
Evet, maniler…. O maniler ki, kah özlemi, kah çaresizliği dile getirmiş.
Bazen sevdayı, bazen de sitemi anlatmış. Dört mısralık bir mani ile sayfalar dolusu kelamı özetlemiş. Tek bir kelimesi bile taşı gediğine öyle bir oturtmuş ki, kişiyi tam da can evinden vurmuş. Manilerde halkın dili hakimdir. Yani öz Türkçe. Halk, dilbilgisi – gramer bilmez diyen sözde aydınların yüzünde tokat gibi patlar maniler.
İşte o güzelim manilerden bir demet sunmak istiyorum size. Yalnız, Urfa ağzı ile yazmak istediğim için, bazı yazım hatalarından dolayı şimdiden affınıza sığınıyorum.

Eve gettım cahal var
Gül açılmış bahar var
Eve gettım kerı var
Herı getmış şerı var

xx

Kaladan endım yayan
Mendilım dolı payam
Yar üstüne yar sevdı
Dayan üregım dayan

xx

Kaşları kara mıdır
Gözlerı ela mıdır
Ben sevdım eller aldı
Allah’tan reva mıdır

xx

Sürmedenlıh mavıdan
Kız oğlanı avudan
Zencir beni zaptetmez
Sensen beni avudan

xx

Sarı ipek sararım
Kimseye yok zerarım
Zannetme unıtmışam
Her gelenden sorarım

Xx

Birkaç mani de benden sizlere:
Piyar başında destı
Anam biye söz kestı
Sanki bılmez aşıkam
Çekerem vallah restı

xx

Mekanım Gümrük hanı
İçerem demlı çayı
Genç ömrım gemlı geçtı
Gözyaşım sılen hanı

xx

Hava beleş su beleş
Oldım yar’a tebelleş
Eglenme delı göynım
Benden olır mı kelleş

Muhabbetle….

Bu yazı 4.282 Kez Okundu

Bu “URFA’NIN MANALI MANİLERİ” İçeriği İçin 2 Yorum

Yorum Yapabilirisniz.

Diğer Yazılar...
Mevlana'nın Diyarından...
Urfa mı Niçin Seviyorum?
He Oğlım! Anay Siye Heyran...
Bir Evimiz vardı Harrankapı da...
Halkın Dili...
URFA’NIN MANALI MANİLERİ
Küçük Yüreklere Tutunma...
Misafir/Hane Yazıları…
Şiir Köşesi…
Geçmişteki Yazılar Takvimi
Ağustos 2014
Pts Sal Çar Per Cum Cts Paz
« Eki    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031